De waarheid

"Al gaat de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt hem wel". Een bekend gezegde. En natuurlijk zo waar als maar kan. Het is een pleidooi om niet te liegen natuurlijk. Maar wat nou als je zelf niet liegt, maar iemand anders vertelt over jou niet de waarheid? Hoe snel moet je dan zijn om die leugen te achterhalen? Ons vak leert dat het achterhalen van leugens op die manier helaas bijna altijd gedoemd is te mislukken. Een eenmaal postgevat (voor-)oordeel op basis van verdraaide of gewoon foute informatie is heel moeilijk snel te herstellen. Maar niet onmogelijk. Een oordeel is nu eenmaal gebaseerd op perceptie. Vaak is een negatief oordeel gebaseerd op een foute perceptie. Wanneer je in staat bent om de perceptie te beïnvloeden in positieve zin, dan heb je een kans dat het oordeel minder hard wordt of zelfs omgebogen wordt. Maar je kunt ook een ‘alternatieve' perceptie proberen te genereren, door ook over vele andere onderwerpen actief en natuurlijk positief te communiceren. Laten we er vanuit gaan dat het ‘totaaloordeel' van iemand gebaseerd is op de optelsom van alle percepties die iemand heeft van alle mogelijk onderwerpen die met jou te maken hebben. Hoe beter je in staat bent om meerdere positieve percepties náást die ene negatieve perceptie te plaatsen, hoe kleiner het aandeel daarvan wordt in het totaal oordeel. Klinkt goed. Maar pas op. Veel communiceren helpt, maar niet zonder meer. Hierbij draait het ook om de kwaliteit. De boodschappen moeten wel echt zijn. En geen kopietjes van elkaar. Het is nu eenmaal geen sinecure om een beschadigde reputatie te herstellen. Het vergt aandacht en tijd, veel tijd. Foute praatjes van wie dan ook zijn helaas altijd sneller. Toch moeten we de waarheid actief in de gelegenheid stellen om dat te doen wat het gezegde ons leert: achterhalen van de leugen.

Cees Siermann